Respetuhan ang katungod sa Katawhang Lumad sa ilang teritoryo ug ang tinubdan sa kinabuhi.Ihunong ang pagmina sa Mt. Pinukis Ranges!

Kini ang kusganon ug kolektibong panawagan sa Mindanao Peoples' Peace Movement (MPPM), usa ka tri-people ( Bangsamoro, Katawhang Lumad ang mga Migrante sa Mindanao) nga alyansa sa nagkadaiyang grupo gikan sa nagkalaain laing komunidad sa Mindanao nga nagaduso sa pagrespetar sa tawhanong katungod sa tanang katawhan. Buot ipaabot sa MPPM ang iyang mainiton nga pakigtimbaya ug pagsuporta sa mga kaigsuonang Subano sa lungsod sa Midsalip nga sa kasamtangan naga-atubang ining dako nga hulga sa ilang mga komunidad,mao ang pagsulod sa mina nga gipanag-iya sa kumpanyang MMEC, kanhi Geotechniques and Mining Inc (GAMI).

Kining pagtimbaya sa kaigsoonang mga Subano bunga sa kasinatian usab sa uban nga katribuhan sa Katawhang Lumad nga nasugamak sa susama nga sitwasyon,diin ang ilang mga yutang kabilin ug ang mga katawhan niini napaubos na sa mando ug pang-abuso sa mga korporasyon nga mina.

Ang pagbarog sa mga kaigsoonong Subano sa Midsalip sa pagbalibad sa pagsulod sa MMEC ilang katungod isip lumulupyo sa naasoy nga lugar, hilabi na nga kini nga lugar mao ang ilang yutang kabilin sa ilang mga katugulangan.

Matud pa sa "Universal Declaration of Human Rights" ang tanan tawo gihimugso nga dili ulipon, dunay dignidad ug katungod. Kini nagaapil sa mga Katawhang Lumad susama sa mga Subano sa Midsalip. Ug gani sa Artikulo 3 sa United Nations Declaration on the Rights of the Indigenous Peoples, ang mga Katawhang Lumad  adunay katungod sa pagdetermina sa ilang kaugalingon (self-determination).Pinaagi niana nga katungod, gawasnon sila nga mag determina ug muasdang sa ilang politikanhon, ekonomikanhon, sosyal ug kulturanhon nga paglambo.

Kung basehan kini nga deklarasyon,diin ang nasud nga Pilipinas usa sa mga nagpirma, ug kung subayon ang kaugalingon nato nga balaod-non sa Indigenous Peoples Rights Act, ang mga Subano sa Midsalip adunay katungod sa pagdetrmina sa ilang paglambo at pagkulit sa ilang ugma nga nakaangkla sa ilang mga pangandoy nga walay mag-apil apil o magsamok-samok nga ubang tawo o grupo. Kinahanglan usab nga ang katawhan ang magbuot sa sosyo-ekonomikanhon,pulitikanhon ug kultural nga paglambo sa iyang komunidad.

Buot ipasabot, katungod sa mga Subano sa Midsalip ang magdesisyon kung ilang abrihan ang ilang komunidad sa operasyon sa mina o dili. Dili sila pwedeng pugson sa pagpasulod niini kung ilang tan-aw wala kini ibunga nga maayo sa ilang komunidad. Hilabina nga ang mga nga ang mga lugar nga butangan sa operasyon sa mina mao ang kabukiran sa Pinukis diin mao kini ang sukaran nga tinubdan sa lima ka dagkong suba sa nga naghatag ug tubig mainom ug irigasyon sa tulo ka Probinsiya sa Zamboanga Peninsula: Zamboanga del Sur, Zamboanga Sibugay ug Zamboanga del Norte. Kini nga mga suba musangko ngadto sa dagko nga bahiya nga maoy gisaligan sa pagkaon nga isda sa katawhan.

Tataw nga adunay kusog nga basehan ang mga lumlupyong Subano sa Midsalip maingon man ang uban nga mga lokal nga residente sa naasoy nga lugar sa pagbabag sa pagsulod sa operasyon sa mina.Subay sa kasinatian,ang mga katungod sa mga Katawhang Lumad nga maapektahan sa komersyal nga pag-mina mao ang musunod:

1.       Ang katungod sa Self-Determination

  Ang pag balewala sa kumpanya bisan pa man sa gobyerno sa pagdumili sa katawhan sa komersyal nga pagmina usa ka kalapasan sa ilang katungod sa self-determination.

2.       Katungod sa Maayong Panglawas ug hapsay nga palibot

Hilabihan na ang mga nahitabuan ug katalagman ang mga lugar nga adunay operasyon sa mina. Daghan na ang kaso sa pagka-hilo sa mga tawo ug sa kinaiyahan nga resulta sa mga aksidente nga pagdagayday sa mga hugaw nga gikan sa mina.Kung madaut o ma-hilo ang palibot,siguradong maapektuhan usab ang ubang katungod nga mabuhi, maayong panglawas, pinuy-anan,tubig ,panginabuhi-an ug uban pa.

Usa kini ka kalapasan sa katungod sa katawhan nga mabuhi,lingkawasnon ug sa seguridad.

3.       Katungod sa Partisipasyon

 Pagamit ug mga taktika nga panlimbong aron pagkuha sa "Free and Prior Informed Consent o FPIC", susama sa gipabantog nga papeles sa ilang pangulo nga si Engr. Frank real.

4.       Katungod sa Kalambuan, Igo ug Maayo nga Panginabuhi

Ang katungod sa katawhan sa tinuuray ug mabulukon nga kalambuan dili matubag sa pag-abri ug operasyon sa mina sa lungsod sa Midsalip. Una, ang balaod nga nagtunhay,ang Mining Act of 1995, mas una nga gahatag ug prayoridad sa interes sa mga langyaw susama sa mga Chinese investors nga maoy nagkontrola sa MMEC mining company.Gitugutan sa maong balaod-on ang mga kumpanyang langyaw nga igawas sa nasud ug iuli sa ilang kaugalingon nasud ang tanan nga kita sa pagmina.Asa kaha ang kalambuan sa ingon niini nga sitwasyon?

Sa kasaysayan sa Pilipinas,wala pay komunidad nga giminahan nga nakaganansya gikan niini.Sa hinuon,ang maong mga komunidad ang nabilin nga nagantos sa dugay nga epekto sa pagmina.

5.       Katungod sa Yutang Kabilin

Kung aduna man grupo nga direktamente nga maapektuhan ug mameligro sa niining operasyon sa pagmina, walay lain kundili ang mga Katawhang Lumad susama sa mga Subano sa Midsalip. Halos tanang yuta nga adunahan mao ang mga ginatawag nga Ancestral Domains o yutang kabilin. Usa na niini ang kabukiran sa Pinukis nga sagrado nga lugar sa mga Subano sa Midsalip diin ilang ginapahigayon ang ilang mga ritwal.

 

Busa ang Mindanao Peoples' Peace Movement magpaabot sa iyang pagbarog uban sa mga Subano ug ubang lumulupyo sa Midsalip nga iundang ang operasyon sa mina hilabina sa kabukiran sa Pinukis! Irespeto ang katungod sa Katawhang Lumad sa ilang teritoryo ug tinubdan sa kinabuhi!

Manawagan usab kami sa lokal nga pangagamhanan sa Midsalip nga muhatag sa iyang suporta sa iyang katawhan.Dili unta kini magpadala sa mga haylo ug saad sa MMEC kundili hunahunaon niini nga responsibilidad niya ang pagprotekta sa kaayuhan sa iyang katawhan ug ang pagseguro nga aduna paay maabtan ang sunod nga henerasyon!

Sa katapusan, manawagan kami sa gobyerno nasyunal nga wagtangon na kining Mining Act diin nagpasamot lang kini sa kalisud ug kawalay kaseguruhan sa kinabuhi sa mga katawhang lumad maingon man kini ang nagbunga ug tumang kadaut sa atong kinaiyahan!

Mindanao Peoples' Peace Movement (MPPM)

25 Pebrero 2011

Cotabato City

Reference: Mabel Carumba

                     Secretariat, MPPM

                     064-4211358

                       Tanie Suano

                       Lead Convener

 MPPM- Zamboanga Peninsula Cluster

 09196919686